Hasta Hakları
04 Kasım 2026

HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İlkeler

Amaç (Madde 1): Temel insan haklarının sağlık hizmetleri sahasındaki yansıması olan hasta haklarını somut olarak göstermek, insan haysiyetine yakışır şekilde herkesin bu haklardan faydalanabilmesini ve hak ihlallerinden korunabilmesini sağlamaktır.

Kapsam (Madde 2): Sağlık hizmeti verilen resmi ve özel bütün kurum ve kuruluşları, her kademedeki personeli ve hizmetten faydalanan bütün fertleri kapsar.

Hukuki Dayanak (Madde 3): 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ve 663 sayılı KHK hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Temel İlkeler (Madde 5): Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hali; insanca muamele görme hakkı; ırk, dil, din, cinsiyet ve sosyal durum farkı gözetilmeksizin adil hizmet; rıza olmaksızın vücut bütünlüğüne dokunulamaması ve mahremiyetin korunması esastır.

İKİNCİ BÖLÜM: Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı

  • Adalet ve Hakkaniyete Uygun Faydalanma (Madde 6): Sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesi ve koruyucu hizmetler dâhil adalet ilkelerince faydalanma hakkı.
  • Bilgi İsteme (Madde 7): Hizmet ve imkânların neler olduğunu ve faydalanma usulünü öğrenme hakkı.
  • Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme (Madde 8): Mevzuat usullerine uymak kaydıyla kuruluşu seçme ve sevk zincirine uygun olarak değiştirme hakkı.
  • Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme (Madde 9): Görevli personelin kimlik ve unvanlarını öğrenme, tabibini seçme veya değiştirme ve konsültasyon isteme hakkı.
  • Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme (Madde 10): Hizmet imkânlarının sınırlı olduğu hallerde acil, adli, yaşlı ve engelli önceliklerinin uygulanması.
  • Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım (Madde 11): Modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun bakım alma hakkı.
  • Ötenazi Yasağı (Madde 13): Ötenazi yasaktır; hayat hakkından vazgeçilemez.
  • Tıbbi Özen Gösterilmesi (Madde 14): Hastanın durumu gerektirdiği tıbbi özenin gösterilmesi ve ızdırabının dindirilmesi zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Sağlık Durumu İle İlgili Bilgi Alma Hakkı

  • Bilgilendirmenin Kapsamı ve Usulü (Madde 15 & 18): Hastalığın seyri, tıbbi müdahalenin risk ve faydaları, alternatifler ve ilaçlar hakkında sade ve anlaşılır dille bilgilendirme yapılır. Bilgi verme hastanın mahremiyeti korunarak yürütülür.
  • Kayıtları İnceleme ve Düzeltme (Madde 16 & 17): Hasta sağlık dosyasını inceleyebilir, bir suretini alabilir; eksik ve hatalı bilgilerin düzeltilmesini talep edebilir.
  • Bilgi Verilmesini Yasaklama (Madde 20): Kişi, sağlık durumu hakkında kendisinin veya yakınlarının bilgilendirilmemesini yazılı olarak talep edebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Hasta Haklarının Korunması ve Mahremiyet

Mahremiyete Saygı Gösterilmesi (Madde 21): Muayene, teşhis ve tedavi gizlilik ortamında gerçekleştirilir. Hastanın rızası olmadan tıbbi müdahale sırasında tedavisiyle doğrudan ilgili olmayan kimseler bulunamaz. Ölüm olayı mahremiyet hakkını ortadan kaldırmaz.

Bilgilerin Gizli Tutulması (Madde 23): Sağlık hizmetinin verilmesi sebebiyle edinilen bilgiler, kanuni zorunluluklar dışında hiçbir şekilde açıklanamaz.

BEŞİNCİ & ALTINCI BÖLÜM: Tıbbi Müdahalede Rıza ve Tıbbi Araştırmalar

  • Hastanın Rızası (Madde 24): Tıbbi müdahalelerde hastanın rızası esastır. Hasta küçük veya kısıtlı ise kanuni temsilcisinden izin alınır. Hastanın bilincinin kapalı olduğu acil ve hayati durumlarda rıza aranmaz.
  • Tedaviyi Reddetme ve Durdurma (Madde 25): Doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere hasta tedaviyi reddetme veya durdurma hakkına sahiptir.
  • Rıza Formu (Madde 26): Riskli ve kritik müdahaleler için bilgilendirmeyi içeren rıza formu iki nüsha olarak düzenlenir, bir nüshası hastaya verilir.
  • Tıbbi Araştırmalarda Rıza (Madde 32 - 36): Bakanlık izni ve kişinin yazılı rızası olmadan kimse araştırma, tecrübe veya eğitim konusu yapılamaz. Beklenen toplum faydası, gönüllünün hayatından üstün tutulamaz.

YEDİNCİ BÖLÜM: Diğer Haklar

🛡️ Güvenlik (Madde 37): Can ve mal güvenliğinin sağlanmasını bekleme hakkı.
🕌 Dini Vecibeler (Madde 38): İmkânlar dâhilinde dini vecibeleri yerine getirme ve din görevlisi talep etme hakkı.
🤝 İnsani Değerler & Ziyaret (Madde 39): Saygılı, güler yüzlü hizmet alma ve ziyaretçi kabul etme hakkı.
👥 Refakatçi Bulundurma (Madde 40): Hekim onayı ve imkânlar ölçüsünde refakatçi bulundurma hakkı.

SEKİZİNCİ BÖLÜM: Sorumluluk, Hastanın Uyacağı Kurallar ve Hasta Hakları Birimi

📌 Hastanın Uyması Gereken Kurallar (Madde 42/A):

  • Sağlık kurumunun kural ve uygulamalarına uygun davranmak.
  • Şikâyetlerini, geçmiş hastalık ve ilaç bilgilerini eksiksiz ve doğru vermek.
  • Hekim tarafından belirlenen kontrol tarihlerine ve randevu saatlerine uymak.
  • Öncelikli hastaların ve sağlık personelinin haklarına saygı göstermek.
  • Personele sözlü ve fiziki saldırıda bulunmamak.
  • Sorun yaşadığında **Hasta Hakları Birimi**'ne başvurmak.

🏛️ Hasta Hakları Birimi ve Kurulu (Madde 42/B & 42/C):

Sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde başvuruları almak üzere Hasta Hakları Birimi hizmet verir. Yerinde çözülemeyen başvurular İl Sağlık Müdürlüğü bünyesindeki Hasta Hakları Kurulu tarafından 30 gün içerisinde değerlendirilerek karara bağlanır. Yapılan başvurular ve dosya bilgileri gizlilik esasına tabidir.